Βαμπίρ

1891. 

Ολόκληρος ο τότε σύγχρονος δυτικός κόσμος, Ευρώπη και Αμερική, μαστίζονται από ένα κύμα ποικίλων ασθενειών, δύσκολων, έως και ακατόρθωτων στην αντιμετώπιση. Η φυματίωση κατέχει τα πρωτεία, πλήττοντας όλο και μεγαλύτερες μερίδες του πληθυσμού.

Η οικογένεια του George Brown δεν αποτελεί εξαίρεση. Μέσα σε ένα διάστημα δέκα χρόνων, ο άτυχος άνδρας θα υποφέρει την απώλεια όλων των πιο αγαπημένων του προσώπων: η σύζυγός του, Mary, οι δύο κόρες του, Mary Olive και Mercy, καθώς και ο σύζυγος της πρώτης, όλοι χάνονται, ένας ένας, θύματα της τότε ακόμα ακατανόητης ασθένειας. Όταν αρρωσταίνει και ο γιος του, Edwin, ο τελευταίος άνθρωπος που του έχει απομείνει, ο George Brown έχει φτάσει πλέον σε τέτοιο σημείο απελπισίας, λαχταρώντας να σώσει έστω το τελευταίο του παιδί, που είναι πρόθυμος να δοκιμάσει τα πάντα.

Μία μικρή ομάδα καλόκαρδων, πλην προληπτικών φίλων και γειτόνων, στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν, επιμένουν πως αυτό που συμβαίνει στην οικογένεια του George δεν μπορεί παρά να είναι κάποιου είδους κληρονομική κατάρα. Εκείνη την εποχή στο Rhode Island, τον τόπο κατοικίας τους, ήταν ευρέως διαδεδομένη η αντίληψη πως όταν τόσοι θάνατοι σημειώνονταν σε μία οικογένεια, υπεύθυνο ήταν ένα από τα ήδη νεκρά μέλη της, το οποίο, παρότι άψυχο, διατηρούσε ακόμη έμβια χαρακτηριστικά, όπως την ικανότητα να σηκώνεται από τον τάφο του τη νύχτα, και να κυκλοφορεί ανάμεσα στους ζωντανούς, σκορπίζοντας αρρώστια και θάνατο.

Εντέλει, ο George πείθεται να προχωρήσει, μαζί με μία ομάδα χωρικών, αλλά και με τον οικογενειακό γιατρό τους και παρουσία ενός δημοσιογράφου, σε εκταφή των νεκρών μελών της οικογένειάς του. Όλα τα σώματα βρέθηκαν στο αναμενόμενο στάδιο αποσύνθεσης, εκτός από εκείνο της Mercy: παρότι ήταν νεκρή για περισσότερο από ένα χρόνο, το σώμα της παρέμενε σχεδόν ακέραιο, ενώ υπήρχε ακόμη αίμα στην καρδιά της.

Δεν υπήρχε καμία αμφιβολία ότι η κοπέλα ήταν απέθαντη, καταραμένη, και προφανώς υπεύθυνη και για την ασθένεια του νεαρού Edwin.

Όπως όριζε το προληπτικό εθιμοτυπικό, η καρδιά και το συκώτι της Mercy αφαιρέθηκαν και κάηκαν, ενώ στη συνέχεια το σώμα της θάφτηκε ξανά. Οι στάχτες χρησιμοποιήθηκαν στην παρασκευή ενός φίλτρου, το οποίο δόθηκε στον Edwin, με την ελπίδα να αναστείλει την κατάρα και την ασθένειά του. Φυσικά, δεν υπήρξε αποτέλεσμα. Ο νεαρός κατέληξε μόλις δύο μήνες αργότερα.

Η μακάβρια ιστορία της Mercy έγινε ευρέως γνωστή. Δημοσιεύτηκε σε ένα σωρό εφημερίδες και περιοδικά, προκαλώντας τρόμο και φρίκη στο κοινό, αλλά και χαρίζοντας σε έναν άσημο μέχρι τότε Ιρλανδό τη σπίθα που έμελλε να εξελιχθεί σε μία από τις διασημότερες ιστορίες όλων των εποχών.

Παρότι η λέξη «βαμπίρ» δε χρησιμοποιήθηκε ποτέ στην περίπτωση της Mercy, η ιστορία της θεωρείται το πρώτο επίσημα καταγεγραμμένο περιστατικό «βαμπιρισμού» στην Αμερική. Στην Ευρώπη, τέτοιες καταγραφές υπήρχαν ήδη από τον 12ο αιώνα, δια χειρός των ιστορικών και χρονικογράφων William of Newburgh και Walter Map, οι οποίοι παρέθεσαν τις περιπτώσεις διαφόρων “Revenants”.

Ωστόσο, η πρώτη φερόμενη ως τυπικά και αυστηρά καταγεγραμμένη υπόθεση βαμπιρισμού στην Ευρώπη είναι αυτή του Jure Grando από την Κροατία (17ος αιώνας), ενώ οι δύο πιο φημισμένες περιπτώσεις ευρωπαϊκών βρικολάκων με επίσημη καταγραφή, ιατρική  και αστυνομική έρευνα είναι του Arnold Paole και του Petar Blagojević από τον 18ο αιώνα. Υπάρχουν φυσικά παρόμοιες περιπτώσεις στον ελλαδικό χώρο, ειδικά επί Τουρκοκρατία. 

Σε κάθε περίπτωση, ιστορίες περί απέθαντων όντων που τρέφονται με αίμα ή με τη σάρκα των ζωντανών, δεν είναι επινόηση των σκοτεινών τελευταίων δεκαετιών του 19ου αιώνα.

Έτσι στους Αραβες έχουμε τα Ghuûl, στην αρχαία Αίγυπτο τη θεότητα Sekhmet, ενώ στη Βαβυλώνα υπάρχει ο θηλυκός δαίμονας Lilitu που αποτέλεσε την πρώιμη μορφή της γνωστής Lilith, της Εβραϊκής μυθολογίας, που απεικονίζεται να τρέφεται με το αίμα βρεφών.  Ακόμη και ο ίδιος ο διάβολος συσχετιζόταν με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, στη χριστιανική θρησκεία.

Ghuûl (1921)

Sekhmet

Lilitu

Αρκετές ομοιότητες εχουμε και σε αρχαιοελληνικές μυθολογικές οντότητες. Πρώτη είναι η Έμπουσα, μία σκοτεινή παραφυσική παρουσία ελεγχόμενη από τη θεά του Κάτω Κόσμου, Εκάτη, με ιδιότητες και χαρακτηριστικά που ομοιάζουν με των σημερινών βαμπίρ: ικανότητα να αλλάζει μορφές και να μεταμορφώνεται σε διάφορα ζώα, αλλά κυρίως σε όμορφη γυναίκα που συνήθως στοχεύει στην αποπλάνηση ανδρών, με σκοπό στη συνέχεια την πόση του αίματός τουςκαι την κατανάλωση της σάρκας τους. Υπάρχει η Λάμια, κόρη του Ποσειδώνα και της Λιβύης, και κατόπιν βασίλισσα της ομώνυμης χώρας και σύζυγος του Βασιλιά Βήλου. Η απαράμιλλη ομορφιά της δεν πέρασε απαρατήρητη από τον βασιλιά των θεών, Δία. Η ένωσή τους γέννησε πολλά παιδιά, τα οποία σκοτώθηκαν πάνω στην εκδικητική μανία της Ήρας. Έκτοτε, τρελή από θλίψη εξαιτίας της απώλειας, η Λάμια μεταμορφώθηκε σε ένα φριχτό τέρας, που παραμόνευε τις νύχτες και σκότωνε παιδιά, ρουφώντας το αίμα τους.

Έμπουσα

Λάμια

Αντίστοιχα με τη Λάμια λειτουργούσαν και οι Στρίγγλες. Η ονομασία προέρχεται από τη λέξη «στριγξ», που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα είδος κουκουβάγιας. Προέκυψε στην αρχαιότητα από τη στριγκή, ανατριχιαστική κραυγή του πτηνού. Οι Στρίγγλες περιγράφονται να έχουν σώμα κουκουβάγιας, και να τρέφονται με το αίμα και τη σάρκα παιδιών. 

Στριγξ

Στη Ρουμανία έχουμε τα Strigoï, έμμεση σύνδεση με τις Στριγγλες ή Strix στα λατινικά. 

Strigoï

Πλούσια παράδοση συνανταμε και στην κελτική μυθολογία. Από τη Σκοτία καταφθάνουν οι μοχθηρές βαμπίρ Baobhan Sith. Στην Ιρλανδία οι Dearg-due, θηλυκά βαμπίρ που περιπλανούνται σε νεκροταφεία και χρησιμοποιούν την ομορφιά τους για να σαγηνεύσουν όποιο αρσενικό πλησιάζει. Και ερχομαστε στον Abhartach, εναν τυράννο ο οποίος, κατ’ επανάληψη, έφευγε από τον τάφο του για να σκορπίσει τον τρόμο πίνοντας το αίμα των υπηκόων του ώστε να μεταμορφωθεί σε έναν απέθαντο. Ο μόνος τρόπος να σκοτωθεί ήταν από ένα σπαθί φτιαγμένο από ξύλο ιτάμου, και στη συνέχεια το σώμα του να θαφτεί ανάποδα.

Baobhan Sith

Dearg-due

Όπως και να έχουν τα πράγματα το μόνο σίγουρο είναι πως η ανθρώπινη φαντασία δε γνωρίζει όρια. Συνεπώς, το συγκεκριμένο είδος είναι αμφίβολο πως θα σβήσει ποτέ. Ίσως γνωρίσει περιόδους καταστολής, πάντα όμως θα επανέρχεται, με κάποια διαφορετική μορφή. 

Ανατολική Ευρώπη - 1870