Χριστούγεννα 1914

Ευρώπη 1914.

Ο συγκλονισμός των λαών της Ευρώπης από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου είναι μεγάλος. Οι νεκροί είναι πλέον χιλιάδες, οι καταστροφές, η δυστυχία, η πείνα, η απώλεια αποτελούν την καθημερινότητα των ανθρώπων. Στα χαρακώματα του πολέμου, οι άνδρες σκοτώνονται από μία σφαίρα στο κεφάλι ή από τις αρρώστιες που θερίζουν τους άνδρες των εμπλεκόμενων μερών. Τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά πλησιάζουν. Ο Πάπας θα καλέσει τις δύο πλευρές να σταματήσουν τον πόλεμο, έστω για την ημέρα των Χριστουγέννων. Οι στρατιωτικές αρχές απορρίπτουν την πρόταση και δεν διατάζουν κατάπαυση του πυρός για τις ημέρες των εορτών.

Στα πεδίο μάχης στην περιοχή Ypres του Βελγίου, οι Γερμανοί στρατιώτες αρχίζουν να… στολίζουν το δικό τους χαράκωμα. Ανάβουν κεριά και αρχίζουν να τραγουδούν χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Οι Άγγλοι στρατιώτες κάνουν το ίδιο απαντώντας με τον δικό τους τρόπο. Ανταλλάζουν φωναχτά ευχές αφού όποιος ξεμυτίσει από το χαράκωμα κινδυνεύει να σκοτωθεί επιτόπου. Δεν θα μάθουμε ποτέ ποιος γενναίος έκανε το πρώτο βήμα.

Ποιος βγήκε με μεγάλο θάρρος έξω από το χαράκωμα και κατευθυνόμενος σε αυτό του εχθρού, περπάτησε με σταθερά βήματα και έδωσε το χέρι στον στρατιώτη που σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση θα τον είχε σκοτώσει αμέσως. Αυτό που θα συμβεί στα επόμενα λεπτά θα μείνει στην ιστορία ως η «χριστουγεννιάτικη εκεχειρία». Οι στρατιώτες που μέχρι πριν λίγες ώρες σκότωνε ο ένας τον άλλον, έδιναν τα χέρια, αντάλλαζαν δώρα και ευχές, τραγουδούσαν και έπαιζαν ποδόσφαιρο! Ναι, οι δύο πλευρές έφτιαξαν ομάδες και έπαιξαν ποδόσφαιρο για να γλεντήσουν τη ζωή που κέρδιζε την πρώτη της μάχη στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Θα έχανε ωστόσο τις περισσότερες. Στο Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο χάθηκαν 18,6 εκατομμύρια ψυχές. Αν και δεν έχει καμία σημασία, στον αγώνα οι Γερμανοί κέρδισαν με 3-2 τους Άγγλους.

Οι στρατιώτες αντάλλαξαν δώρα. Τι δώρα όμως θα μπορούσαν να ανταλλάξουν μέσα στις υγρές, βρώμικες και θανατερές συνθήκες που επικρατούσαν στα χαρακώματα; Δύο κουμπιά από τη στολή του έδωσε ένας Άγγλος σ’ έναν Γερμανό. Δύο κουμπιά από τη δική του στολή έδωσε ο Γερμανός στον Άγγλό…

Το απίστευτο αυτό γεγονός αποκρύβει από τα ΜΜΕ μέχρι που το έφεραν στο φως της δημοσιότητας οι Τάιμς της Νέας Υόρκης μία εβδομάδα μετά, στις 31 Δεκεμβρίου. Οι βρετανικές εφημερίδες ακολούθησαν τυπώνοντας στα φύλλα τους φωτογραφίες από την χριστουγεννιάτικη εκεχειρία με ρεπορτάζ από προσωπικές μαρτυρίες στρατιωτών. Στην Γερμανία το θέμα σχεδόν αποσιωποιήθηκε αλλά ακόμα και στις περιπτώσεις που προβλήθηκε, έγινε με τρόπο επικριτικό για αυτούς που έλαβαν μέρος στην εκεχειρία! Στην Γαλλία έγινε η μεγαλύτερη λογοκρισία αφού δεν διέρρευσε σχεδόν τίποτα, παρά μόνο όταν η πίεση της κοινωνίας ήταν τέτοια που απαίτησε πληροφορίες για την ημέρα εκείνη.

Η εκεχειρία των Χριστουγέννων του 1914 σημειώθηκε στο πρώτο εξάμηνο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη συνέχεια ο πόλεμος έλαβε πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις με τη χρήση θανατηφόρων αερίων και ουδέποτε υπήρξε εκεχειρία παρόμοιου τύπου στα χρόνια που ακολούθησαν, μέχρι και τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1918. Αυτό, επιβεβαιώνει και την σπουδαιότητα της ημέρας που οι στρατιώτες πήραν στα χέρια τους την ζωή τους, αδιαφορώντας για τις διαταγές των ανωτέρων τους.